بازار جهانی پروپیلن بهعنوان یکی از کلیدیترین مواد واسطهای در صنعت پتروشیمی، یک دوره گذار ساختاری را تجربه میکند. برآوردهای کارشناسی نشان میدهند که تقاضای جهانی این محصول از ۱۳۰ میلیون تن در سال ۲۰۲۰ به حدود ۱۹۰ میلیون تن تا سال ۲۰۳۰ میرسد. همچنین ارزش این بازار تا سال ۲۰۳۴ از مرز ۱۶۲ میلیارد دلار فراتر خواهد رفت. این روند نرخ رشد سالانه ۳.۷۶ درصدی را ثبت میکند. این ارقام جایگاه پروپیلن را از یک محصول جانبی به محور اصلی سرمایهگذاری تبدیل میسازد. نوسان ارزش این داراییها، توجه معاملهگران را در تالارهای بینالمللی و بورس کالای جهانی جلب میکند.
بر اساس گزارش واحد تحلیل دیدهبان انرژی و حقوق بانکی، همزمان با تغییر الگوی مصرف، پالایشگاهها خوراک خود را سبکتر کردهاند. این رویکرد اولویت تولید واحدهای کراکینگ را به سمت اتیلن تغییر داد. این موضوع یک شکاف جدی میان عرضه و تقاضا ایجاد کرد. واحدهای صنعتی برای جبران این کمبود، فناوریهای تولید اختصاصی یا هدفمند را توسعه میدهند. آنها روشهایی مانند دهیدروژناسیون پروپان (PDH) و تبدیل متانول به الفینها را بیش از گذشته به کار میگیرند. این روشها پایداری عرضه را در بازار جهانی پروپیلن تضمین میکنند.
در این میان، شرکت ساسا پلیاستر (SASA Polyester) ترکیه برنامه راهاندازی بزرگترین واحد دهیدروژناسیون پروپان (PDH) جهان را اعلام کرد. این شرکت با این اقدام یکی از مهمترین سیگنالهای بازار را مخابره نمود. این واحد سالانه یک میلیون تن پروپیلن تولید میکند. پروژه مذکور جایگاه ترکیه را در زنجیره ارزش الفینها به شدت تقویت خواهد کرد. این واحد موازنه قدرت تولید را در سطح منطقه تغییر میدهد. پروژه ساسا بر برنامههای توسعهای دیگر کشورها نیز اثر میگذارد.
نهضت تولید مواد شیمیایی و چشمانداز بازار جهانی پروپیلن
در سطحی وسیعتر، بازارها بهویژه در قاره آسیا بهسمت استراتژی تبدیل مستقیم نفت خام به مواد شیمیایی حرکت کردهاند. فعالان این حوزه جذابیت نوسازی واحدهای شکست کاتالیستی سیال (FCC) را افزایش دادهاند. تبدیل این واحدها به مجتمعهای پتروشیمی، خروج پالایشگاهها را از مدل سنتی سوختمحور نشان میدهد. دادههای آماری پیشبینی میکنند که ظرفیت جهانی واحدهای FCC به ۱۵.۸ میلیون بشکه در روز میرسد. این رقم نسبت به سالهای گذشته رشد ۹.۳ درصدی را ثبت میکند.
تحلیلگران دیدهبان انرژی و حقوق بانکی معتقدند که حرکت به سمت خوراکهای سبکتر، نیاز به پروژههای PDH را حیاتیتر میکند. مدلهای تبدیل نفت به مواد شیمیایی شکاف بازار جهانی پروپیلن را پر خواهند کرد. سرمایهگذاری کلان ترکیه در این حوزه، یک هشدار جدی برای رقبای منطقهای است. آنها باید در مدلهای توسعه خود بازنگری کنند. رونق این فناوریها، بازدهی هلدینگهای بزرگ فعال در صنعت پتروشیمی را ارتقا میدهد. در دهه پیشرو، رقابت اصلی بر سر تسلط بر فناوریهای تولید هدفمند و بهینهسازی زنجیره خوراک خواهد بود.
این تحولات ساختاری توازن تجاری شرکتهای بورسی را دگرگون میکند. برای مطالعه سوابق این زنجیره، میتوانید گزارش زنجیره تأمین سوخت یا گزارش مربوط به پالایشگاههای مستقل چین را بخوانید.
