مسیر عراق تا مدیترانه

عراق با هدف کاهش وابستگی به تنگه هرمز، احیای خط لوله تاریخی کرکوک–بانیاس را در دستور کار قرار داده است؛ پروژه‌ای راهبردی که در صورت اجرا، مسیر جدیدی برای صادرات نفت این کشور به دریای مدیترانه ایجاد خواهد کرد، هرچند با چالش‌های فنی، امنیتی و ژئوپلیتیکی قابل‌توجهی روبه‌رو است.

🔹 در جریان سفر علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق به واشنگتن، توافقی برای بازسازی و احیای خط لوله قدیمی کرکوک (عراق) به بندر بانیاس (سوریه) به امضا می‌رسد. این خط لوله که در سال ۱۹۵۲ ساخته شد و از دهه ۱۹۸۰ غیرفعال بوده است، ظرفیت انتقال روزانه ۳۰۰ هزار بشکه نفت را به دریای مدیترانه دارد.

🔹 کاهش وابستگی به خلیج فارس

در حال حاضر بخش عمده صادرات نفت عراق از مسیر تنگه هرمز عبور می‌کند. راه‌اندازی مجدد خط لوله کرکوک–بانیاس، با فراهم کردن یک هاب صادراتی در مدیترانه، وابستگی بغداد به این آبراهه کلیدی را کاهش می‌دهد. این پروژه با حمایت مستقیم واشنگتن و در راستای تنوع‌بخشی به مسیرهای صادرات انرژی در خاورمیانه دنبال می‌شود.

🔹 چالش‌های فنی و امنیتی پیش‌رو

🔸 نیاز به بازسازی گسترده: زیرساخت‌های این خط لوله به دلیل دهه‌ها توقف فعالیت فرسوده شده‌اند و راه‌اندازی مجدد آن نیازمند سرمایه‌گذاری سنگین و تعویض بخش‌های وسیعی از لوله‌هاست.

🔸 ریسک‌های امنیتی: مسیر این خط لوله از مناطق بیابانی مرزی عراق و سوریه عبور می‌کند؛ مناطقی که همچنان محل فعالیت هسته‌های پراکنده داعش (ISIS) به شمار می‌روند و تأمین امنیت فیزیکی خط لوله را دشوار می‌کنند.

📌 تحلیل دیده‌بان:

تلاش عراق برای احیای خط لوله مدیترانه، واکنشی استراتژیک به ناامنی‌های فزاینده در تنگه هرمز است. با این حال، تحقق این پروژه علاوه بر چالش‌های فنی و امنیتی، به دلیل عبور از خاک سوریه با پیچیدگی‌های ژئوپلیتیک و تحریم‌های بین‌المللی دمشق نیز مواجه خواهد بود. بغداد در تلاش است تا با ایجاد توازن میان بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی، ضریب امنیت صادرات نفت خود را افزایش دهد، اما تا رسیدن به این هدف مسیر طولانی و پرهزینه‌ای در پیش دارد.

جستجو کردن